Index
Last Minute
Hotels
Vliegreizen
Hostels
Vliegtickets
Autoreizen
Routeplanners
Autoverhuur
Landeninfo
Busreizen
Prijsvergelijking
Bootreizen
Veilingen
Links
Verzekering

Bijzondere reizen
Vakantie-
huisje

Weer   

Nederland
Wereld
 

 

Vacatures

Sitemap
Contact

Terug in de tijd?

kijk bij
terugblik
 

bluelin2_r 400x3

VLAANDEREN  >  BELGIň  


Vakantie in Vlaanderen, reisinformatie over Vlaanderen.

Provincies in Vlaanderen : Antwerpen, Limburg, Oost-Vlaanderen, Vlaams-Brabant en West-Vlaanderen.

Zin in een vakantie in het groen? Ontdek dan de Vlaamse Regio's: zestien heel verschillende streken met typische landschappen, cultuur en gastronomie. Wandel door de weide, vlakke polders in het Brugse Ommeland, fiets door glooiende boomgaarden in Haspengouw, kuier door landelijke dorpjes in de Westhoek, bezoek pittoreske stadjes als Oudenaarde, Lier en Zoutleeuw en geniet van heerlijke streekgerechten. Variatie troef tijdens een weekendje Vlaanderen!

Toeristische bestemmingen Vlaanderen : Antwerpse Kempen, Brugse Ommeland, Groene Gordel, Hageland, Leiestreek, Limburg, Maasland, Meetjesland, Rivierenland, Schelde Denderstreek, Vlaamse Ardennen en Westhoek.

Hoofdstad van Vlaanderen : Antwerpen


autoverhuur, campings, hotels, reisbureaus, reisgidsen, vakantiewoningen, reizen naar vlaanderen 

links


Autoverhuur / Huurauto

ebookers.nl  -  Klik op ' Autohuur ' 

Campings / Kamperen

 Eurocampings.net  -  campinggids
De gedetailleerde informatie per camping toont alle beschikbare voorzieningen van de betreffende camping. Ter verduidelijking zijn afbeeldingen van de betreffende campings erbij geplaatst.

Hotels in Vlaanderen

 Booking - Hotels in Oost-Vlaanderen
Hotels o.a. in Gent, Aalter, Aalst, Oudenaarde, Sint-Maria-Horebeke, Zelzate, Ronse, Erondegem, Knesselare, Sint-Martens-Latem, Dendermonde, Lokeren.

 Booking - Hotels in de Provincie Antwerpen
Hotels o.a. in Antwerpen, Mechelen, Turnhout, Brasschaat, Kasterlee, Lier, Oud-Turnhout, Essen, Retie, Heist-op-den-Berg, Bornem, Herentals.

 Booking - Hotels in Vlaams Brabant
Hotels o.a. in Leuven, Diegem, Zaventem, Strombeek-Bever, Vilvoorde, Diest, Tervuren, Heverlee, Groot-Bijgaarden, Drogenbos, Erps-Kwerps en Haasrode.

 Booking - Hotels in Vlaams Limburg - Hotels in Vlaams Limburg
Hotels in o.a. Hasselt, Genk, Riemst, Zutendaal, Lanaken, As, Lommel, Lummen, Zolder, Maaseik, Sint-Truiden en Borgloon.

 Booking - Hotels in West Vlaanderen
Hotels o.a. in Brugge, Oostende, Knokke-Heist, Blankenberge, Kortrijk, Nieuwpoort-Bad, De Panne, Ieper, Veurne, Middelkerke, De Haan en Alveringem

blauw vierkantje - illu Erfgoedlogies
Op deze site van de Stichting Erfgoed Logies treft u een overzicht aan van Accommodaties en Arrangementen in historische, karakteristieke panden in BelgiŽ. De accommodaties variŽren van Borgen, PastorieŽn en Boerderijen tot Kastelen, Stadslogementen, Havezaten, Stinzen en Landhuizen. Al deze accommodaties bieden een comfortabel en rustiek verblijf, waarbij persoonlijk gastheerschap hoog in het vaandel staat.

Hostels / Vlaamse Jeugdherbergen

Blauw vierkantje - illu Jeugdherbergen in Vlaanderen

Natuurgebieden

 Het Zwin  -  Vogelpark, Natuurgebied en Vlindertuin in Knokke-Heist
Het Zwin natuurreservaat strekt zich uit over een kustlengte van ongeveer 2,3 km in het Nederlands-Belgisch grensgebied. Ongeveer 2 km van deze kustlengte ligt op Belgisch grondgebied, de rest op Nederlands grondgebied. Het reservaat heeft een oppervlakte van 158 ha waarvan 125 ha op Belgisch en 33 ha op Nederlands grondgebied. Het bestaat uit een duinregel met daarachter zilte slikken en schorren.
Ter hoogte van de Belgisch-Nederlandse grens is er een bres in de duinregel over een lengte van ongeveer 250 m waardoor Noordzeewater bij vloed het natuurreservaat kan binnendringen via een 'slufter', een geul die zich in het gebied vertakt in verschillende geulen en kleinere kreken.
 Natuurpunt  -  Vereniging voor natuur en landschap in Vlaanderen
Overizicht natuurgebieden in Vlaanderen.

Reisbureaus / Reisorganisatie 

 Pharos reizen  - Autoteizen ANWB  -  Vlaanderen
Het Nederlandstalige gedeelte van BelgiŽ is allereerst bekend vanwege zijn kunststeden Antwerpen, Brugge, Brussel, Gent, Mechelen en Leuven. Verder is er het kustgebied, waar naast het strandbezoek veel te doen is op cultuur- en natuurgebied. Daarnaast bestaat Vlaanderen uit twaalf uiteenlopende regio's met allemaal hun eigen tradities, landschap en pittoreske stadjes en dorpen.

 Pharos Reizen  -  Autoreizen ANWB  -  Antwerpen, Brugge, Gent, Leuven, Mechelen

CityZapper stedenreis Brugge 
CityZapper geeft direct eerlijke tarieven, de getoonde prijs is altijd inclusief alle toeslagen, luchthavenbelastingen, kortingen etc.



Vakantiewoningen / Appartementen

Blauw vierkantje - illu
 
Vakantiewoningen in Antwerpen, Brabant, Limburg, Oost-Vlaanderen en West-Vlaanderen.

Reisgidsen Vlaanderen / Reisliteratuur

 Bruna  -   

Reisgids Mysterieus Vlaanderen - ISBN 9789058265654  Mysterieus Vlaanderen - 60 spannende bestemmingen met een verhaal
Mysterieus Vlaanderen neemt je op een compleet nieuwe manier mee langs de meest geheimzinnige locaties met een verleden. Je gaat op stap met heksen, rovers en smokkelaars. Je komt langs forten, kastelen en andere legendarische gebouwen. Je ontdekt nostalgische landschappen en plekken. Boeiende verhalen, legendes en sagen zijn je gids ťn de aanleiding voor zalig genieten en beleven in eigen land. Een originele manier om een weekendje weg te plannen. Wandelen, fietsen, lekker eten en drinken, sfeervol overnachten. Met deze unieke gids vind je de weg naar 60 spannende locaties, verspreid over heel Vlaanderen. Telkens vind je hierbij een fascinerend verhaal en unieke fiets-, wandel- of autotochten langs sporen die vandaag nog aan het verhaal herinneren. Doe-tips in de omgeving en de beste adressen om te genieten, maken je geplande trips compleet.
Davidsfonds; Aantal blz.: 416; 2008; ISBN 9789058265654

 De Ronde van Vlaanderen nafietsen. Met een puber
Artikel van Daan Diederiks in NRC Handelsblad van 16 september 2006, waarin hij zich met zijn 15-jarige dochter waagt aan een stuk op de kasseien rond Gent. Wie wint?

 Fietsgids - Fietsen met kinderen in Vlaanderen  -  Lannoo
 Fietsgids - Groot Fietsboek Vlaanderen | Lannoo
 Fietsgids Topogids Vlaanderen fietsroute LF6  -  NGI
 Fietsgids Vlaanderen Fietsroute  -  Bikeline
 Wandelgids - 20 x Logeren & wandelen in Vlaanderen  -  Lannoo
 Wandelgids Groot Wandelboek Vlaanderen  -  Lannoo

 Funeraire monumenten van beroemde Vlamingen
Philip J. Tas.
Alle graven zijn gefotografeerd en voorzien van een korte beschrijving.
Paperback; Snoeck-Ducaju & Zoon, 1996

Vervoer / Hoe kom ik in Vlaanderen


 NMBS


Links / Verwijzingen

 Toerisme Vlaanderen

 Vlaamse Overheid  -  wegwijzer Vlaamse overheid

 Antwerpen  -  provinciehoofdstad van Vlaanderen
Evenementen, wandelen, fietsen, kuren, lekker eten, charmeverblijven, kinderen koning, kunststeden,  vlaamse regio's, de Vlaamse kust, Vlaanderen vakantieland

 Provincie Antwerpen  -  zie Antwerpen
Bestuurlijke arrondissementen : Antwerpen, Mechelen, Turnhout
  Provincie Limburg 
Plaatsen / steden : As, Bilzen, Bocholt, Borgloon, Bree, Diepenbeek, Dilsen Stokkem, Genk,Halen, Hamont Achel, Hasselt, Herk de Stad, Hoeselt, Houthalen Helchteren, Kortessem, Lanaken, Lommel, Lummen, Maaseik, Maasmechelen, Neerpelt, Nieuwerkerken, Opglabbeek, Overpelt, Peer, Riemst, Sint-Truiden, Tessenderlo, Tongeren, Wellen, Zonhoven, Zutendaal
  Provincie Oost-Vlaanderen  -  Gent 
In Oost-Vlaanderen kunnen cultuurliefhebbers zich tegoed doen aan indrukwekkende kastelen, eeuwenoude hoeves, kerkjes, schilderachtige dorpjes en kunststeden. vergeet niet een bezoek te brengen aan Gent!
Natuurliefhebbers kunnen tot rust komen in het afwisselende landschap: heuvelachtig, met bossen, heidevelden, akkers enz.
Bestuurlijke arrondissementen: Aalst, Dendermonde, Eeklo, Gent, Oudenaarde, Sint-Niklaas
 Provincie Vlaams-Brabant  -  hoofdstad Leuven
Bestuurlijke arrondissementen: Halle-Vilvoorde en Leuven.
Belangrijkste steden : Leuven, Vilvoorde, Halle, Tienen, Diest en Aarschot.
  Provincie West-Vlaanderen
Een streek die voor iedereen iets te bieden heeft: van strandliefhebbers tot cultuurminnaars, van rustzoekers tot uitgaanstypes.
Hier vindt u zowel badplaatsen met een bruisend uitgaansleven als rustige familiestrandjes. In het mooie groene achterland vindt u lieflijke dorpjes en talrijke wandel- en fietsroutes. En vergeet niet de prachtige historische steden als Brugge en Kortrijk. Gezelligheid, genieten en cultuur in ťťn.
Bestuurlijke arrondissementen: Brugge, Diksmuide, Ieper, Kortrijk, Oostende, Roeselare, Tielt, Veurne

 Antwerpse Kempen
De Kempen zijn een gebied in Brabant dat gelegen is in de Belgische provincies Antwerpen, Limburg en het uiterste noorden van de provincie Vlaams-Brabant, en in het zuiden van de Nederlandse provincie Noord -Brabant. De Kempen zijn in feite een groot natuurgebied, met bossen, vennen, heide en groene weilanden, met daartussen gelegen gezellige stadjes en dorpen. Veel van het Kempens erfgoed wordt bewaard in het openluchtmuseum van Bokrijk.
De stad Turnhout wordt gezien als de 'hoofdstad van de Kempen'.
 Brugse Ommeland  -  Het Brugse Ommeland
Het Brugse Ommeland is de enige groene Vlaamse regio vlakbij de zee en op een boogscheut van de wereldberoemde historische stad Brugge. Rond Brugge liggen een waardevol open poldergebied en een gordel van bossen. De streek verenigt kanalen en dijken, kastelen en abdijen, beschermde dorpsgezichten en monumenten, historische hoeves en molens, groendomeinen en natuurreservaten. De voortuin van Brugge verbaast en verrast.
Regio's Brugse Ommeland : Houtland [ Beernem, Jabbeke, Oostkamp, Zedelgem ], Molenland [ Ardooie, Lichtervelde, Pittem, Ruiselede, Tielt en Wingene ], Oudland Polders [ Zuienkerke ], Zwinstreek [ Damme ],
 Groene Gordel  -  zie Vlaams Brabant - Toerisme
De Groene Gordel. Een ontdekking | Het Noordwesten: de Brabantse kouters | Het Dijleland | Het Pajottenland en de Zennevallei | Wandelen in de groene gordel | Fietsen in de groene gordel.
 Hageland  -  zie Vlaams Brabant - Toerisme
Het Hageland. Waar anders? | Demervallei | Wingevallei | Velpevallei | Getevallei | Haspengouws Hageland | Wandelen in het Hageland | Fietsen in het Hageland |
 Leiestreek  -  Toerisme Leiestreek 
In de Leiestreek voelen kunst en cultuur zich thuis. Dans, muziek, theater of kunst: van Wervik tot Gent is er langs de Golden River keuze te over. Wie graag een museum bezoekt, is in ieder geval aan het juiste adres: zo'n 30 musea, waarin de meest uiteenlopende onderwerpen aan bod komen, weten je ongetwijfeld te verrassen met hun specifiek aanbod. Ook als een museum niet echt jouw ding is vind je in de Leiestreek heel wat interessante bezienswaardigheden . Niet te missen zijn onze klassiekers zoals het Kasteel Ooidonk in Bachte-Maria-Leerne, het Kasteel van Rumbeke, de Broeltorens en het begijnhof in Kortrijk. Maar wedden dat je ook versteld staat van het vele andere moois dat de Leiestreek te bieden heeft?
 Meetjesland - landelijke regio tussen de steden Gent en Brugge
Erkend Vlaams regionaal landschap met in het Noorden polders met verschillende waterlopen en in het Zuiden bosrijk gebied.
Gemeenten in het Meetjesland: Aalter, Assenede, Eeklo, Kaprijke, Knesselare, Lovendegem, Maldegem, Nevele, Sint-Laureins, Waarschoot en Zomergem
 Rivierenland  -  zie Rupelstreek-Vaartland
Rupelstreek, Scheldeland/Klein-Brabant en Vaartland vormen met z'n drieŽn het Rivierenland. De 59 km verharde dijken en jaagpaden zijn een absolute droom voor wandelaars en fietsers. Veilig en rustig, geen voorbijrazende auto's maar adembenemende landschappen.
Je kan er flaneren langs onder andere de schilderachtige bochten van de Schelde, de zeesluis te Wintam, het watersportcentrum Hazewinkel, het Drie Rivierenpunt te Rumst waar Dijle en Nete samenvloeien en zo de Rupel vormen.
 Schelde Denderstreek  -  Toerisme Schelde Denderstreek
Langs de rand van het water bouwde de geschiedenis monumenten van levenskracht en plezier. Denderende steden, als rijke parels langs een snoer van water, die bij elk bezoek hun ziel laten herontdekken. Schelde- dorpen, naar binnen gekeerd en tot rust gekomen, die liggen verzonken achter dijken en polders.
Aantrekkelijk en uitnodigend om langs te fietsen, nog nahijgend van de wind pal op kop tussen de schorren en slikken. Te voet door het weelderig groen, keuvelend over wat straks de pot schaft. Of beter nog, leunend over de reling van een boot, de oever afspeurend naar wie aan de rand van het water woont, zonder onderscheid tussen mens en dier.
Steden en gemeentes : Aalst, Berlare, Boom, Bornem, Buggenhout, Denderleeuw, Dendermonde, Destelbergen, Erpe-mere, Haaltert, Hamme, Hemiksem, Laarne, Lebbeke, Lede, Mechels buitengebied, Melle, Merelbeke, Niel, Ninove, Puurs, Rumst, Schelle, Wetteren, Wichelen, Willebroek en Zele
 Vlaamse Ardennen  -  streek in het Zuiden van de Belgische provincie Oost-Vlaanderen
... streek van prachtige vergezichten, beboste heuvelruggen, kronkelende beekjes en pittoreske dorpskernen.
Officieel erkend Regionaal Landschap. Populair onder wandelaars, maar vooral ook bij wielerliefhebbers.
Gemeenten in de Vlaamse Ardennen: Brakel, Horebeke, Kluisbergen, Kruishoutem, Lierde, Maarkedal, Oudenaarde, Ronse, Wortegem-Petegem, Zingem en Zottegem.
 Voerstreek  -  Belgisch Limburg
De Voerstreek groepeert zes kleine dorpjes [ Moelingen, 's-Gravenvoeren, Sint-Martens-Voeren, Sint-Pieters -Voeren, Teuven en Remersdaal ] die ten zuiden van Limburg tegen de Belgisch Nederlandse grens geplakt liggen.
 Waasland  -  zie Toerisme Waasland
Streek in het noordoosten van de Belgische provincie Oost-Vlaanderen en het gedeelte van de provincie Antwerpen op de linker Scheldeoever.
Het was oorspronkelijk een overwegend agrarisch gebied, bekend door zijn typische panorama's van bolle velden begrensd door knotwilgen.
Gemeenten in het Waasland: Beveren, Kruibeke, Lokeren, Moerbeke, Sint-Gillis-Waas, Sint-Niklaas, Stekene, Temse, Waasmunster en Zwijndrecht
 Westhoek  -  zie Westhoek.be en klik op 'Toerisme'
De Westhoek is een afwisselend gebied waarin naast beboste heuvelruggen ook polders, kustgemeenten, vruchtbare akkers, historische stadjes en vriendelijke dorpjes te vinden zijn. Bovendien zijn er uitgestrekte duinengebieden tussen De Panne en Duinkerke, onder meer in het Franse Brayduinen.
De Westhoek was ooit het tragisch decor van de Eerste Wereldoorlog. Tal van musea, militaire begraafplaatsen en sites herinneren aan die rampzalige tijd.

 Adegen  -  Adegem.net
 Bokrijk [ valt onder de gemente Genk ]  -  Openluchtmuseum Bokrijk
Op een oppervlakte van meer dan 60 ha wordt het Vlaanderen van zo'n 150 jaar geleden weer tot leven gewekt. Het Openluchtmuseum is een actief doe-museum dat de mensen wil terugbrengen in de tijd. Je kan er zien, horen, ruiken, ervaren hoe onze voorouders woonden, leefden, werkten en ontspanden.
Het Openluchtmuseum kan in grote lijnen worden vergeleken met een schaalmodel van Vlaanderen, met een Kempens dorp, een Haspengouws dorp, Oost- en West -Vlaanderen en een oud (Antwerps) stadsgedeelte.
Naast het openluchtmuseum o.m. een speeltuin, een arboretum, een geuren- en kleurentuin, wandelwegen en fietspaden die aansluiten op de routes in Limburg.
 Brugge
Kanalen van Brugge, Bierbrouwerij
 Damme  -  VVV Damme  -  Vlaanderen in een notendop / Boekendorp
Damme is een schilderachtig middeleeuws stadje in de polders op een steenworp van het historische Brugge en de belgische kust. Zie ook Dammeboekendorp.be
 Gent 
 Hasselt  -  Stad Hasselt  -  hoofdstad provincie Limburg
Gelegen aan het Albertkanaal en de Demer, tussen de Kempen en Haspengouw, midden in de Euregio.
 Knokke-Heist  -  Stad Knokke-Heist  -  gemeente in West-Vlaanderen
Een van de bekendste badplaatsen van BelgiŽ [ met in de omgeving Natuurreservaat Het Zwin ] en gelegen aan de grens met Zeelanden. Deelgemeenten Knokke, Heist, Westkapelle en Ramskapelle.
 Mechelen
  Turnhout  -  Stad Turnhout  -  hoofdstad van De Kempen / Speelkaartenstad
 Zuienkerke  -  Gemeente Zuienkerke 
De gemeente Zuienkerke bezit als belangrijkste troef zijn uniek polderlandschap, gelegen vlak na de duinen van De Haan tot aan de stadsrand van Brugge.
Groot-Zuienkerke ontstond door een samenvoeging van de gemeenten Zuienkerke, Houtave, Meetkerke en Nieuwmunster in het jaar 1977.

 Attractie  -  Plopsaland  -  de Panne
Plopsaland is het themapark in Adinkerke-De Panne, opgebouwd rond de succesvolle tv-figuren van Studio 100: Samson & Gert, Kabouter Plop, Wizzy & Woppy, Big & Betsy en Piet Piraat.
 Attractie  -  Technopolis 
Technopolis: een permanent platform voor wetenschap en technologie in Vlaanderen
 Fietsen  -  Fietsvlaanderen.be - belangrijke fietsevenementen
 Pers  -  De Standaard  -  dagblad in Vlaanderen
 Pers  -  Het Belang van Limburg
 Pers  -  Revue de Presse  -  Persoverzicht
 Poeke Kasteel  -  gemeente Aalter
Aalter ligt, midden een uitgestrekt groen gebied, centraal tussen Gent en Brugge enerzijds, en Eeklo en Deinze-Tielt, anderzijds.
In de vroege Middeleeuwen was het versterkte kasteel van Poeke een waar bolwerk van ridderlijke gezanten uit het Graafschap Vlaanderen, dat steevast vanuit Brugge werd bestuurd. De woonsite van de Heren van Poucke werd echter meermaals door strijdlustige Gentse opstandelingen bestookt, waardoor het na 1453 voor lange jaren in puin achterbleef. Het duurde bijna anderhalve eeuw vooraleer een vernieuwend adelijk initiatief de geschiedenis opnieuw in volle beweging zou zetten.
 Radio & TV  -  Vlaamse Radio / Vlaamse televisie  -  publieke omroep
 Speelkaartenmuseum [ Carta Mundi ]
 Tuinen van Adegem
Romantische tuin met duizenden rozen, Engelse landschapstuin met vijvers en watervallen, Japanse tuin.
 Attractie  -  Velo City  -  Fietsthemapark in Eijsden, Vlaams Limburg
Met onder andere een museum over wielerlegende Eddy Merckx

Cuisine - Streekrecepten Vlaanderen

BelgiŽ is een chaotische symbiose van noord en zuid, oost en west. Daarom is de Belgische keuken een combinatie van onnoembaar veel streekgerechten, die daarmee Frankrijk en Nederland tezamen meer dan overtreft. En of je nu te gast bent bij Brusselaars, Duitstaligen, Vlamingen of Walen, het zijn allemaal Belgen met eigen culinaire geheimen.

 Belgisch Restaurant Lieve, Herengracht 88, Amsterdam [ aan de rand van de Jordaan ]
 Horestnet [ restaurants ]
 Resto.be  -  Restaurantgids BelgiŽ

Geschiedenis van Vlaanderen

 Legende Tijl Uilenspiegel
De bekendste uitgave is wellicht die van Charles De Coster uit 1867. Hier wordt Tijl geboren in Damme ten tijde van de Spaanse overheersing en de godsdienstoorlogen. Zijn vader, Klaas, werd op de brandstapel gezet omdat hij een ketter had geholpen. Tijl trekt er samen met zijn vriendin (Nele) en zijn vriend (Lamme Goedzak) op uit en helpt de Geuzen in hun strijd tegen de Spanjaarden. Uilenspiegel is hier niet langer de grappenmaker, maar een volksheld geworden die strijdt tegen de bezetter.

 AMVC Letterenhuis
Het AMVC-Letterenhuis is in de eerste plaats het centrale archief en documentatiecentrum voor de letteren, de podiumkunsten, de muziek, de plastische kunsten in Vlaanderen en de Vlaamse Beweging in het algemeen. De aanvangsgrens van de verzamelingen ligt aan het einde van de 18de eeuw, toen de eerste protesten tegen de verwaarlozing van het Nederlands in Vlaanderen naar boven kwamen.
 Erfgoeddag
De Erfgoeddag is dť feestdag voor het cultureel erfgoed in Vlaanderen en Brussel. Meer dan 400 musea, archiefinstellingen, heemkringen, afdelingen van de Vlaamse Vereniging voor Familiekunde, cultuurdiensten en vele anderen zetten die dag hun de deuren gratis open. Er worden ook meer dan 700 gratis activiteiten georganiseerd zoals wandelingen en rondleidingen, lezingen, fietstochten, workshops, tentoonstellingen enz.
Blauw vierkantje - illu Museums in BelgiŽ

Webportaal / Belgische zoekmachine

 GR Infos  -  Grote Routepaden
Wandelen met de GR. Gites d'ťtapes et de sťjours en algemene inrichtingen
 Kerstmarkten in BelgiŽ
 MTBRoutes.be  -  informatie over bewegwijzerde MTB-routes in BelgiŽ
Routes in Oost-Vlaanderen en West-Vlaanderen
 Natuurpunt Vlaamse Ardennen Plus 

bluelin2_l 400x3

disclaimer

1998-20131118 Birchwood Studios